آسیب شناسی بعد اجتماعی فرهنگی در برنامه درسی

  • آسیب شناسی بعد اجتماعی فرهنگی در برنامه درسی

اغلب اندیشمندان در حوزه توسعه معتقدند که عوامل اجتماعی فرهنگی بیش از عوامل سیاسی اقتصادی در ایجاد تغییر یا ممانعت از آن موثر هستند. به همین منظور شناسایی تهدیدهای ناشی از زمینه فرهنگی اجتماعی برای انجام اصلاحات و تغییر در برنامه درسی از اهمیت بسیار برخوردار است. در ادامه به مواردی از این تهدیدها اشاره شده است:

  • فقدان برنامه و تفکر منظم و برنامه ریزی ناشی از مطالعه عمیق و شناخت ریشه­ها و عوامل تاثیرگذار در امور فرهنگی و اجتماعی و فقدان برنامه­های تاثیرگذار برخاسته از نیاز
  • گسترش ارزشهای مادی، ارزشمند نبودن کار و کوشش در جامعه و نابرابری فزاینده بین طبقات اجتماعی
  • عدم آمیزش و همجوشی لایه­های فرهنگی و قوم مداری برتر شمردن یک قوم
  • رواج نگرش منفی به فرهنگ خودی و آسیب پذیر بودن هویت­های قومی فرهنگی
  • گسترش زمینه­ها و ارزش­های محدود کننده مشارکت اجتماعی و شهروندی موثر
  • رواج تقدیرگرایی و بی توجهی به تدبیر امور زندگی به وسیله افراد
  • تضعیف سرمایه­ها ی اجتماعی مثل: اعتماد، مسئولیت پذیری، صداقت و اطمینان

در ادامه توصیه و راهبردهای کاهش این آسیب­ها به منظور به کارگیری در برنامه درسی ارائه شده است:

  • جذب نیروی انسانی متفک و اندیشمند در زمینه پژوهش در مسائل اجتماعی و فرهنگی و تقویت بعد اجتماعی برنامه ریزی درسی
  • بازخوانی و پالایش عناصر ارزشی فرهنگ خودی
  • تقویت یکپارچگی و هویت ملی و ارزش قائل شدن برای آن در برنامه­درسی
  • تقویت جنبه­های مثبت فرهنگ خودی در برنامه­های درسی و شناسایی آن به دانش آموزان
  • توجه به زمینه­های مشارکت اجتماعی، گفت و گو و احترام به عقاید دیگران
  • ایجاد فرصت­های یادگیری مناسب برای رشد اجتماعی و نقد ارزشها و الگوهای محدود کننده شان انسان
  • گسترش روشها و باورهای ناشی از کوشش علمی از طریق برنامه­های درسی
  • ایجاد زمینه­های فعالیت اجتماعی، تولیدی و اقتصادی از طریق تحول در برنامه درسی و یادگیری های مطرح در دروس مختلف
  • ایجاد زمینه مسعد برای استقبال از تغییر و روی آوری به تجارب جدید از طریق انعطاف پذیری برنامه­های درسی
مطلب مرتبط :   مراحل رشد تعارضات زناشویی

از طریق ایجاد فرصت­های یادگیری مناسب در برنامه­های درسی می توان زمینه مشارکت اجتماعی و بازسازی سرمایه­های اجتماعی را فراهم نمود و از محرومیت­ها و فقر فرهنگی کاست.(کاکوجویباری و همکاران، 1382)