تاثیرات مهارت های زندگی بر انسان و کیفیت زندگی آن

پژوهش های متعدد نشان داده است که مهارت های زندگی در زمینه های زیر اثر گذاشته است :

الف ـ افزایش سلامت روانی و جسمانی ؛

  1. تقویت اعتماد به نفس و احترام به خود ( خود ارزشمندی )
  2. مقابله با فشارهای محیطی و روانی
  3. کمک به تقویت ارتباطات بین فردی دوستانه
  4. افزایش سطح رفتارهای سالم و مفید اجتماعی

 

ب ـ پیشگیری از مشکلات روانی ، رفتاری و اجتماعی

  1. کاهش مصرف سیگار و سوء مصرف مواد مخدر
  2. کاهش اضطراب و افسردگی
  3. کاهش آزار جسمانی دانش آموزان در محیط مدرسه و خانه
  4. کاهش تمایلات و افکار خودکشی گرایانه
  5. کاهش افت تحصیلی . ( طارمیان ، 1378 ، ص 63 )

 

بیش از یک دهه قبل ، تحقیق و بررسی روی برنامه هایی که مهارت های زندگی را ترویج می دهند ـ مانند مهارت های حل مسئله شناختی ، گفتگو و مذاکره ، جرأت ورزی و مدیریت استرس ـ نشان داده است که این گونه برنامه ها بر افزایش رفتارها مثبت                  مانند افزایش مقبولیت اجتماعی ، بهبود روابط ، تصمیم گیری مؤثر و حل تعارض                   تأثیر مثبتی داشته اند . همچنین تأثیر مثبت اینگونه برنامه ها بر پیشگیری از رفتار های منفی و خطر آفرین مانند سوء مصرف مواد مخدر ، خشنونت رفتارهای جنسی ناسالم نیز ثابت شده است . ( مرکز رشد آموزش )

بنابر نظر می یر و فارل ( 1998 ) با توجه به مجموعه این مطالب ، تلاش های پیشگیرانه برای نوجوانان از جمله آموزش مهارت های زندگی ، در جهت افزایش توانایی       آنها جهت پاسخگویی به نیازهای رشدی از طریق فراهم ساختن فرصت هایی برای کسب مهارت ، رشد فردی و پذیرش مسئولیت فردی می باشد یک روش مثبت جهت تحقق یافتن این امر آن است که تجربیات سازمان یافته دریک محیط اجتماعی سالم و حمایت کننده به نوجوانان منتقل شود تا آنان بتوانند در حین موقعیتی رفتارهای جدید را با همسالانش تمرین کنند و مهارت های زندگی را به طور عملی و کاربردی مورد استفاده قرار دهند که این امر منجر به افزایش توانایی شناختی آنان نیز می شود . بدین ترتیب نقش و اهمیت اینگونه برنامه ها با توجه به اهداف سازنده آنها در ابعاد گوناگون زندگی نسل نوجوان و جوان انکار ناپذیر می باشد .

مطلب مرتبط :   آشنایی با مهارتهای خودآگاهی و حل مساله

 

انواع مهارت های زندگی

محققین با استفاده از منابع علمی موجود و مستندات سازمان جهانی بهداشت و برنامه های موجود در جهان 54 مهارت برای سالم زیستن به عنوان مؤلفه های برنامه درسی دانش آموزان دوره ابتدایی تعینی کرده اند . مهارت های زندگی متعددند و صاحبنظران تقسیم بندیهای گوناگونی ولی مشابه برای مهارت های زندگی بیان کرده اند .             ( ولی زاده ، 1381 ، ص 4 )

  1. خانم ها بالدو وفرنیس مهارت های زندگی را شامل پرورش تفکر انتقادی تحلیل احتمالات ، کنترل رفتار ، کسب دانش و مهارت های بیش تر ، ایجاد ارتباطات دو جانبه و رضایت بخش و اصلاح محیط فیزیکی و اجتماعی خود می داند و به نظر آنها مهارت هایی که باید در برنامه آموزشی گنجانده شوند عبارتند از ,

کار گروهی و مشارکتی ، مذاکره و ارتباطات ، تصمیم گیری ، حل مشکلات دون خشونت رفع اختلاف مقاومت در برابر فشار سایر همسالان ، مهارت های شغلی و کارفرمایانه ، استقلال نقادانه ، تفکر خلاق ، کنار آمدن با عاطفه و فشار روانی ، اعتماد به نفس ، شناخت خطر ، خود آگاهی و همدلی ، عدم تبعیض ، احترام به تفاوت ها ، مساوات ، مردم سالاری ، حمایت از محیط زیست و هویت ملی و شهروندی و بین المللی شدن .

  1. دکتر سه کارآئی مهارت های زندگی را از قبیل مهارت در حل مسئله ، مهارت در تصمیم گیری درست مهارت در برقراری ارتباطات انسانی ، مهارت در طراحی های واقع بینانه برای زندگی مهارن تفکر انتقادی و خلاق می داند .
  2. مهارت های متعددند و هر یک بر حسب نیاز در موقعیت خاص مورد تأکید قرار می گیرند :
مطلب مرتبط :   شوکران خیانت در کمین خونواده های ایرونی

در کشور ما به نظر می رسد مهارت های عمده مورد نیاز عبارتند از :

الف ـ مهارت های اجتماعی شامل

  • مهارت های ایجاد ارتباط با دیگران و تداوم آن
  • شناخت خود و آگاهی از احساسات خود و دیگران
  • مهارت های دوست یابی
  • مهارت های سازگاری با محیط
  • مهارت های برخورد با ناملایمات .

ب ـ مهارت مقابله که شامل

  • مهارت مقابله مسئله دار
  • مهارت مقابله هیجان مدار

ج ـ مهارت حل مسئله که شامل

  • جهت گیری کلی نسبت به مسئله
  • راه حل های متعدد
  • ارزیابی راه حل ها
  • اجرای راه حل ها
  • بازبینی
  1. از مهارت های زندگی برداشت های گوناگونی به عمل آمده است که وجه مشترک آنها تأکید بر مقوله ای زیر است : مهارت های حل مسئله ، آگاهی ها حرفه ای ، یادگیری مادام العمر ،  تفکر پیچیده ، روابط بین فردی همکاری ، شهروند مسئول ، سلامتی ، شیوه های مصرف کنندگی و عزت نفس ، مهارت های تصمیم گیری ،             کنترل فشار . ( همان منبع )