تحقیق رایگان درمورد قوانین موضوعه

بخواهد مجنون را از خودش دفع کند ، پس هیچ چیز بر او نیست و به ورثه مجنون دیه از بیت‌المال پرداخت می‌شود » .
مرحوم خویی به بررسی اطراف و جوانب بحث پرداخته و بیان می‌دارد که : « اگر مجنونی به شخص عاقلی حمله ور شود ، پس عاقل در مقام دفاع از نفس یا آنچه که متعلق به او است ، مجنون را بکشد قول مشهور این است که خونش هدر است . نه قصاص دارد و نه دیه . اما قول ضعیف این است که دیه از بیت‌المال پرداخت می‌شود و این قول صحیح است ».
3: دیه مامورین از طرف امام یا نایب امام
1- اگر امام یا نایب او امر کند به اینکه از نخل بالا برود یا داخل چاه گردد و شخص مامور بمیرد ، و اگر امام او را مجبور کرده باشد و درحین اجرای فرمان امام یا نایب او کشته شود ، و این امر برای مصلحت مسلمین باشد ، دیه مقتول از بیت‌المال پرداخت می‌شود و اگر مجبور نشده باشد ، هیچ دیه‌ای نیست .
این نظریه مورد تأیید بسیاری از فقهای امامیه می‌باشد . و دلیلی که فقها برای آن ذکر می‌کنند این روایت است : « لایبطل دم امرء مسلم » مرحوم گلپایگانی در کتاب تقریرات الحدود و التعزیرات این مبحث را از شرایع نقل می‌کند و آنرا اینگونه بررسی می‌کند که :
حاصل کلام این شد که اگر امام یکی را امر کند ، بر اینکه از نخل بالا بروید یا از چاه پائین برود و او را مجبور به انجام آن امر کند و او در صورت اکراه ، این عمل را انجام دهد و در حین اجرای فرمان امام کشته شود ، عده‌ای قائلند که امام ضامن دیه مقتول مامور است . لکن باید توجه داشت این قول با عصمت امام منافات دارد . ایشان در ادامه می‌افزاید ، در کتاب مسالک آمده است : بر فرض جواز اکراه ، حکم به ضمان امام نمی‌شود داد و حق این است که اگر در آن فعل مصلحت عامه باشد پس در صورت امر به انجام آن امتثال آن واجب می‌شود و هیچ ضمانی بر امام نخواهد بود . چون که او عمل واجبی را اتیان کرده است و اگر اینطور نباشد ، امام هیچگاه اینگونه امر نمی‌نماید .

4: مواردخاص
علاوه بر آنچه که پیش از این بیان کردیم ، موارد دیگری برای پرداخت دیه از بیت ‌المال وجود دارد که در ادامه به آنها می‌پردازیم .
1- « کسی به قتل عمدی شخصی اقرار کند ، و پس از آن دیگری به قتل عمدی همان مقتول اقرار نماید ، در صورتی که اولی از اقرارش برگردد ، قصاص یا دیه از هر دو ساقط می‌شود و دیه از بیت‌ المال پرداخت می‌شـود » .
به اتفاق فقها در اقرار شرط است که مقر شرایط زیر را داشته باشد : بلوغ ، کمال عقل ، اختیار ، قصد و حریه . پس اعتباری به اقرار افرادی که یکی از شرایط فوق را فاقد باشند نیست و در مورد اقرار محجور آمده که اقرارش در قتل عمد پذیرفته می‌شود و قصاص ثابت است . در مورد قتل شبه عمد دیه در مال قاتل است ولی با غرما شریک نمی‌شود . و در قتل خطای محض ، دیه بر عاقله است . صاحب کتاب‌های شرایع و قواعد در بیان فتوی به روایت امام حسن که معروف به قضیه امام حسن است ، استدلال کرده‌اند و فتوایی مطابق مضمون روایت بیان کرده‌اند و گفته‌اند حد از آنها برداشته می‌شود و دیه را از بیت المال باید بپردازند .
امام خیمنی در این باره می فرماید لکن این حکم محدود به موردش است و به قدر متقین عمل می‌کنیم و به موارد دیگر تسری داده نمی‌شود . صاحب کتاب مبانی تکمله المنهاج این فتوی را مطابق نظر مشهور می‌داند و در ادامه بیان می‌دارد که در این نظر اشکال است .
ظاهراً به نظر می‌رسد که حکم این مسئله مانند مسئله 96 از کتاب خودشان باشد یعنی اینکه ولی مقتول را مخیر در تصدیق مقتولین بدانیم پس هر کدام را که خواست انتخاب کند .

دانلود پایان نامه

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوندبرای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  40y.ir  مراجعه نمایید.

رشته حقوق همه گرایش ها : عمومی ، جزا و جرم شناسی ، بین الملل،خصوصی…

مطلب مرتبط :   پایان نامه با واژه های کلیدی شاهنامه فردوسی

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

روایات‌ متعددی‌ از اهل‌ بیت‌(ع)‌ در خصوص‌ هدر نرفتن‌ خون‌ مسلمان‌ وارد شده‌ است‌ . تأکید تمامی‌ روایات‌ مذکور بر این‌ نکته‌ است‌ که‌ خون‌ مسلمان‌ تحت‌ هیچ‌ شرایطی‌ نباید پایمال‌ شود . تعداد این روایات به‌ حدی‌ است‌ که‌ نیازی به بررسی‌ سند آنها وجود ندارد . در روایت‌ صحیحه‌ ابوبصیر از امام‌ صادق‌(ع‌)  چنین‌ آمده‌ است ‌: “اگر جسد شخصی‌ در بیابان‌ یافت ‌شود ، دیه‌ او از بیت‌المال‌ پرداخت‌ می‌شود .” همانا امیرالمؤمنین(ع‌) همیشه‌ می‌فرمود : خون‌ مسلمان‌ هدر نمی‌رود . روایت‌ صحیحه‌ دیگری‌ را‌ ابوبصیر از امام‌ صادق‌(ع‌) ، با مضمونی کاملاً مشابه نقل‌ کرده است‌ ، با این‌ تفاوت‌ که‌ به‌ جای‌ عبارت‌ « لا یبطل‌ دم‌ امرئ‌ مسلم‌ » عبارت‌ « لا یطل‌ دم‌امرئ‌ مسلم‌ » آمده‌ که البته معنای هر دو عبارت یکی است ‌.
مبحث دوم : پیشینه
از نظر تاریخى ، نظام قبیله‏اى ، اولین نظام اجتماعى حاکم بر زندگى انسان‏ها بود و در آن اگر چه قانون به معناى امروزى آن وجود نداشته است ، امّا سنّت‏ها و آداب و رسومى که در طول سال‏ها مورد تقلید و تبعیّت افراد قبیله قرار مى‏گرفت موجب پاى‏بندى افراد به یک شیوه خاص رفتارى مى‏شد ، به ویژه که این سنّت‏ها نوعاً با انتخاب طبیعى انسان‏ها و تأکید و توصیه ادیان آسمانى مورد تبعیّت قرار مى‏گرفتند ، لذا از یک ضمانت اجرایى بسیار قوى برخوردار بودند که نمونه آن را در جوامع امروزى نسبت به قوانین موضوعه کم‏تر مى‏توان پیدا کرد .
از نظر تاریخى ، تبدیل این آداب و رسوم و سنّت‏ها به قوانین رسمى از هنگامى آغاز شد که دولت جانشین قبیله و عشیره گردید و خط و کتابت در میان انسان‏ها رواج یافت و امکان نوشتن قوانین بر الواح و صحیفه‏ها به وجود آمد . البته این به معناى از بین رفتن آداب و رسوم و تقلید از آن‏ها در میان جوامع انسانى نیست ؛ زیرا پیروى از آداب و رسوم در میان جوامع انسانى همواره وجود داشته است و در کنار قوانین موضوعه ، بخشى زیاد از روابط انسان‏ها بر اساس همین آداب و رسوم شکل گرفته است و در بسیارى از موارد ، وضع قوانین رسمى با الهام از این قوانین نانوشته بوده است ، لذا در بسیارى از نظام‏هاى حقوقى ، عرف و عادت یکى از منابع حقوق شناخته مى‏شود .
گفتار اول :جهان باستان
در جهان اسلام و قانون کیفری روم باستان و یونان باستان در مورد قتل عمد و قصاص مواردی بیان شده که در این گفتار به بررسی آنها می پردازیم.
بند اول :روم باستان
حسب قانون «الواح دوازده گانه » در رم باستان در تعدی به تمامیت جان افراد طرفین مختار در توافق و سازش بودند و اگر به توافق نمی رسیدند ، جانی همچون بردگان در اختیار مجنی علیه قرار میگرفت . در تحولات بعدی حق قصاص محدود به موارد قطع و بریده شدن عضو شد در دو حالت جرح و شکسته شدن استخوان به واسطه صعوبت اجرای قصاص دیه تعیین می شد که بر حسب طبقات اجتماعی میزان آن متغیر بود . با این وجود مجنی علیه ملزم به قبول در اینگونه موارد نبود و می توانست با عدم قبول دیه قصاص کند . همچنین اگر جانی دیه را پرداخت نمی کرد قصاص اجرا می شد . در مورد قتل نفس به‏جز در موارد خاصّى مانند ، کشتن پدر ، ریختن سم در غذاى دیگرى و ترور که مجازات آن اعدام است ، نصّ خاصى وجود ندارد و معلوم نیست که آیا مجازات آن قصاص بوده است یا انتقام‏گیرى را منع و عین همان کیفر ، یعنى قتل را خود در جنایت برنفس اعمال مى‏کرد .
چنین حکمی (قتل در فراش) در قوانین تمدن های قدیمی از جمله در تمدن آشور و امپراطوری ژاپن و یونان باستان… و در قوانین کشورهایی چون پرتغال ، بلژیک ، ایتالیا و برخی از کشورهای عربی نیز وجود داشته است.
بند دوم : یونان باستان
در یونان قدیم اعتقاد بر این بوده است که تا انتقام مقتول گرفته نشود روح او آرامش نمی یابد بدین سبب علت رواج مجازات قصاص به آرامش رسیدن روح مقتول بوده است لذا در یونان باستان هیچگونه مأخذ معتبری دال بر قبول دیه به دست نمی آید .
گفتاردوم ) ایران باستان
با توجه به تحقیقات و بررسیهای انجام شده بنظر میرسد در ادیان الهی قبل از اسلام ( زرتشت ، یهود ، مسیحیت) و ایران باستان ، عنصر روانی جرم قتل اهمیت زیادی داشته و بر مبنای آن انواع مختلف قتل پیش بینی شده است ، در نتیجه نوع قتل در مسئولیت کیفری و میزان مجازات مرتکب قتل تأثیر فراوانی دارد .
بند اول : هخامنشیان
ظهور سیاسى قوم پارس با حاکمیت پادشاه هخامنشى آغاز شد. با این‏که از جهاتى چند این دوران به عنوان دوران افتخار ایران مطرح می‏شود و وجود قوانین مختلف در آن زمان نشان دهنده تمدن کهن و فرهنگ غنى ایران است ولى از جهت قوانین کیفرى قوانینى شدید و خشن اعمال مى‏شد که طبق گفته ویل دورانت بعضى از مجازات‏هاى اعمال شده آن‏چنان بود که عقل نمى‏تواند آن را باور کند.
در زیر به بعضى از مجازات‏ها و کیفیت آن‏ها در زمان هخامنشیان اشاره می‏شود:
یکى از روش‏هاى مجازات اعدام در زمان هخامنشیان گذاشتن سر محکوم بر سنگ و خرد کردن آن بوده است. پلوتارک در مورد زنى خیانت‏کار که استاتیرا زن اردشیر دوم پادشاه هخامنشى را مسموم کرده بود چنین می‏نویسد:
«بالأخره این زن روزى اجازه گرفت به خانه‏اش برود. قراولان شاهى او را گرفته موافق قوانین پارسى که براى زهر دهندگان مقرر است با زجر او را کشتند؛ یعنى سرش را روى سنگ گذاشته کوبیدند تا خرد شد و صورتش پهن گردید».
یکى دیگر از طرق ، کندن پوست بود:
«کمبوجیه یکى از قضات شاهى را که براى صدور یک حکم غیر عادلانه رشوه گرفته بود با کندن پوست به قتل رساند».
ویل دورانت مطلب فوق را با شرحى جالب توجه بیان مى‏کند:
«مجازات دهنده و گیرنده رشوه هر دو اعدام بود. کمبوجیه فرمان داد تا زنده زنده پوست یک قاضى فاسد را کندند و بر جاى نشستن قاضى در محکمه گستردند. آن‏گاه فرزند همان قاضى را بر مسند قضا نشانید تا پیوسته داستان پدر را به خاطر داشته باشد و از راه راست منحرف نشود».
در ادامه ویل دورانت به مجازات‏هاى آن دوره اشاره کرده می‏نویسد:
«بزه‏هاى کوچک را با شلاق زدن کیفر مى‏دادند … گناه‏هاى بزرگ‏تر را با داغ کردن ناقص کردن عضو دست و پا بریدن،  چشم کندن یا به زندان افکندن و کشتن مجازات می‏کردند . ولى خیانت به وطن،  هتک ناموس،  لواط،  استمنا ، سوزاندن مردگان،  تجاوز به حرمت کاخ شاهى ، نزدیک شدن با کنیزکان شاه یا نشستن بر تخت وى یا بى ادبى به خاندان سلطنتى کیفر مرگ داشت. 
 
در این‏گونه حالات گناه‏کار را ناچار میکردند که زهر بنوشد یا او را به چهار میخ مى‏کشیدند یا به دار مى‏آویختند – در حین دار کشیدن معمولا سر مجرم به طرف پایین بود – یا سنگسارش مى‏کردند یا جز سر تمام بدن او را در خاک مى‏کردند یا سرش را میان دو سنگ بزرگ مى‏کوفتند و یا مجازاتى که عقل نمى‏تواند آن را باور کند به نام مجازات «دو کرجى» کیفر مى‏دادند».
بند دوم : اشکانیان
بعد از حمله اسکندر یکباره سازمان قضائی و اداری ایران دگرگون نگردید اسکندر بخردان را نابود کرد قانون دانان و دانشمندان کشور ایران را کشت و تا حدودی مرافعات و اختلافات بین یونانیان و ایرانیان توسط قضات یونانی وطبق قوانین مدنی یونان حل و فصل می شد با اینکه حکومت اشکانی استبدادی بوده شاه را مجلسی موسوم به مهستان بود که مرکب از :

دو مجلس , یکی اشراف و شاهزادگان ، دیگر مجلس دانایان و مغان که ظاهرا” هر دو جنبه مشورتی داشتند از سازمان قضائی اشکانیان که مدت پنج قرن حکومت کرده اند اطلاعات دقیقی در دسترس نیست.
در خصوص قواعد جزایی حاکم در زمان اشکانیان گفته شده است که: «افراد خانواده همه متضامناً مسؤول جرم ارتکابی هر فرد از آن خانواده بودند.
این رسم نتیجه عادی رژیم خانوادگی اولیه است که یاد آن هنوز نزد این قوم زنده میبوده است، در حقیقت تحت این رژیم تمام اعضاء یک خانواده در مقابل دولت و در مقابل دیگر اعضاء اجتماع یک کالبد واحد و یک واحد حقوقی را تشکیل میدهند.
براین اساس جنایاتی که در خانواده واقع میشد مثل قتل زن به دست شوهر و یا پسر و دختر و یا پدر و یا خواهر به دست

دیدگاهتان را بنویسید