عوامل موثر در شروع مصرف مواد

عوامل موثر در شروع مصرف مواد
به طورکلی افراد به دلایل مختلفی مصرف مواد رو شروع می کنند:
برای احساس سرخوشی
غالب مواد مورد سوءمصرف، احساس سرخوشی زیادی ایجاد می کنند. این احساس سرخوشی اولیه آثار دیگری را که در موارد مختلف متفاوت است به دنبال دارد. برای مثال در محرک هایی مانندکوکایین احساس سرخوشی یا احساس قدرت، اعتماد به نفس و افزایش انرژی دنبال می شود. در مقابل، احساس سرخوشی حاصل از تریاک و هرویین، احساس آرامش و رضایت را به دنبال دارد.
برای احساس بهبودی
برخی افرادکه از اضطراب اجتماعی، اختلالات مرتبط با استرس و افسردگی رنج می برند سوءمصرف مواد را با این هدف شروع می کنندکه از ناراحتی خود بکاهند. استرس می تواند نقش عمده ای در شروع مصرف مواد، ادامه سوءمصرف آن و عود در بیماران بهبودیافته از اعتیاد داشته باشد.
برای کارکرد بهتر
فشار فزاینده ای که برخی افراد برای بهترکردن عملکرد ورزشی یا فکری خود با مصرف داروها احساس می کنند هم می تواند در تجربه اولیه یا تداوم سوءمصرف مواد مؤثر باشد.

کنجکاوی و اینکه دیگران هم مصرف می کنند
این دلیل برای نوجوانان اهمیت بیشتری دارد، چراکه تأثیر فشار همسالان برای این گروه سنی زیاداست. برای نوجوانان دست زدن به رفتارهای هیجان آور و مردانه بیشتراست(ممتازی، جعفری، خسروی و نیک فرجام، 1391).
رابطه پرخطرجنسی و ایدز
وقتی برای اولین بار در سال 1981 میلادی بیماری ایدز شناسایی شد، هیچ کس تصور نمی کردکه این بیماری چنین انتشارگسترده و فراگیری در همه جای دنیا داشته باشد. ایدز طی این سالها وارد نظام اجتماعی دنیا شد و امواجی از ترس غیر منطقی را به وجودآورده و تبدیل به یکی از چالش های بسیار بزرگ هزاره سوم شده که با سرعت در حال شیوع وگسترش است. این بیماری باآلوده کردن جوانان به طورمتناسب و با از بین بردن بسیاری از افراد در مهمترین دوران زندگی خود، موجب چالش های بهداشت عمومی، اقتصادی اجتماعی می شود و به عبارت کلی تر پیشرفت و توسعه را در جوامع به خطر می اندازد.کشور ما ایران در وضعیت جغرافیای بسیار پرخطری قرارگرفته است. هم اکنون بالاترین سرعت انتشارآلودگی در همسایگی شمال، منطقه شرق قاره و نیز منطقه مدیترانه شرقی مشاهده می شود. مصرف کنندگان مواد نسبت به جمعیت کلی، در معرض خطر بالاتر ابتلا به عفونت ویروس نقص ایمنی اکتسابی هستند. در دهه گذشته افزایش معنی داری در مصرف مواد به ویژه در قشر بیکار وجود داشته و الگوی مصرف مواد از شیوه کشیدنی به تزریقی تغییر پیداکرده است(فارینگتون و وست ، 1991).
استفاده تزریقی از مواد نقش مهمی در انتقال عفونتهای خونی در میان معتادان تزریقی ایفا می کند و یکی از مهمترین عوامل انتقال عفونت در میان معتادان تزریقی، ابزار تزریق مشترک است(ساموئل ،2001). جوانان مبتلا به اعتیاد تزریقی به دلیل تزریق های مکرر استفاده از سرنگها و سایر وسایل مشترک، داشتن الگوهای جنسی مختلف و تجارب جنسی در قبال پول یا مواد، در معرض خطر بیشتر ابتلا به عفونت های ویروسی از قبیل HCV، HIC، HBC هستند(هاهن ،2001).
بعد از خطرات تزریق، رفتارهای جنسی پرخطر نیز مرتبط با انتقال عفونتHIV در نظرگرفته می شود. عفونتHIV به عنوان یک موضوع همه گیر در اروپایی شرقی نیز وجودداردکه عفونت اکثراً در میان معتادان تزریقی و شرکای جنسی آنها دیده می شود. نتایج بررسی ها در چین نشان می دهدکه رفتارهای پرخطرجنسی در میان معتادان تزریقی چینی معمول بوده و بسیاری ازآنها برای انتقال بیماری های عفونی آسیب پذیر می باشد، مطالعات در روسیه نیز نشان می دهد استفاده تزریقی ازمواد و ارتباط آن با انتقال ویروس ایدز اصلی ترین مسئله ی سلامت در روسیه است که حدود 80 درصد از موارد ایدز را به خود اختصاص می دهد(گربردینگ ،2004).
توجه روز افزون به افرادپرخطر یک ضرورت حیاتی است، هر چند مداخله برگروهای خاص به تنهایی نمی تواند از اپیدمی جلوگیری کند، اما اجرای برنامه های ای که به کل جامعه دسترسی داشته باشد و افزایش فعالیت بر روی افراد پرخطر یک ضرورت فوری و حیاطی است. در ایران نیز بیشتر موارد عفونتHIV، در حدود62% از مواردگزارش شده، در میان معتادان تزریقی تشخیص داده می شود(حاجیان، خیرخوا و حبیبی، 1388). مهم ترین رفتارهای پرخطرثابت شده هم برای تشدید وضعیت بیماران ایدزی و هم اشاعه آن عبارتند از: روابط حفاظت نشده جنسی با همجنس یا جنس مخالف و یا با شرکای جنسی متعدد مصرف تزریقی مواد همراه با سرنگ مشترک در بیماران.
رفتارهای جنسی پرخطر رفتارهای هستندکه فرد را در معرض خطر بیشترانتقال وآلودگی عفونت های منتقله از راه جنسی یا اچ ای وی قرارمی دهند. هنگامی که زنی نزدیکی واژینال یا مقعدی بدون کاندوم با مردی که عفونت هایی در اعضا تناسلی خوددارد برقرارکند، او هم ممکن است آلوده شود. به همین شکل مرد هم می تواند عفونت را از زن بگیرد. هنگامی که یک زن روابط جنسی و محافظت نشده با مردان زیادی دارد، آنگاه خطرآلوده شدن چندین برابرافزایش می یابد. این موضوع به همین شکل برای مردان نیزصدق می کند. وقتی مردی نزدیکی مقعدی با مردی دیگرعفونت در دستگاه تناسلی و بدون کاندوم دارد مرد دیگر می تواندآلوده شود(کیام ،1996).

مطلب مرتبط :   تحلیل کارکردی روسپی‌گری از منظر روانشناختی