فرایندهای شناختی اعتیاد از منظر روانشناسی

فرایندهای شناختی اعتیاد:

مارلت وگوردن[1] ( 2000) چهار فرایند مربوط به اعتیادراکه منعکس کننده مدلهای

شناختی هستند توصیف میکند:1 -احساس بسندگی شخصی 2- انتظار درمورد پیامدها3- اسنادهای علی 4- فرایندهای تصمیم گیری(زارع،82).

2-11-1-احساس بسندگی  شخصی:

         به نوع قضاوت شخص درمورد توانایی خودبرای مواجه شدن با موقعیت  اخیر یا موقعیت های چالش آمیز یا پرخطر اطلاق میگردد. نمونه های اعتقاد به بسندگی  بالا عبارتند از( میتوانم بطور موثری باوسوسه مصرف مواد مقابله کنم یامیتوانم به مواد نه بگویم)نمونه هایی ازاعتقادات مربوط به پایین بودن احساس نابسندگی عبارتند از (برده مصرف مواد هستم.  نمیتوانم بدون مواد روز راسپری کنم ) مارلات معتقد است که سطوح پایین احساس بسندگی شخصی با عود و مصرف موادهمراه است و سطوح بالای احساس بسندگی  شخصی ، با پرهیز ازمصرف موادمخدرهمراه است (همان منبع).

2-11-2-اسنادهای علی:[2]

به اعتقادات فرد به این که مصرف دارو به عوامل درونی یا بیرونی قابل استناد است اطلاق می شود . برای مثال فردممکن است دارای اعتقادات زیرباشد(( همه همسایه های من خود شان موادمخدراستفاده میکنند” عامل بیرونی ” یا ” من از نظر جسمی به الکل اعتیاد دارم و بدنم بدون آن نمیتواندزنده بماند”  ( عامل درونی ) که به احتمال زیاد این  عقایددرفرد منجر به ادامه مصرف موادمخدر میگردد.زیراکه فرد مصرف مواد راازقبل تعیین شده و خارج ازکنترل خود می بیند(همان منبع).

2-11-3-انتظار درمورد پیامدها:

به عقیده الیس وقتی حادثه فعال کننده ای برای فرداتفاق می افتد اوبراساس تمایلات ذاتی خود ممکن است دو برداشت متفاوت از آن حادثه داشته باشد .یکی برداشت افکار ، عقاید و باورهای منطقی و عقلانی [3] و دیگری برداشت افکار، عقاید و باورهای غیرمنطقی و غیرعقلانی [4] می باشد . افرادی که افکار و باورهای منطقی و عقلانی راانتخاب میکنند دارای شخصیت سالمی هستند در حالتی که فرد تابع و دستخوش افکار و عقایدغیرمنطقی و غیر عقلانی خود باشد در این حالت فردی است مضطرب و غیرعادی که دارای  شخصیتیی  ناسالمی است وتا

مطلب مرتبط :   مدیریت منابع انسانی و تاثیرات مثبت ان بر سازمان

زمانی که تفکر غیر منطقی ادامه یابد اختلالات عاطفی نیزبقوت خودباقی میماند وباعث افزایش ومیل به مصرف مواد در فرد می گردد(همان منبع).

 

 2-11-4-فرایندهای تصمیم گیری:

مصرف موادوعوددرافرادوابسته به مواد یک فرایند شناختی تصمیم گیری است که مصرف مواد نتیجه تصمیم گیریهای عدیده هر فردمی باشد و بسته به این که تصمیم گیریها درست (منطقی)یا غلط(غیر منطقی) باشند منجر به مصرف یاعدم مصرف می شوند)همان منبع).

4-Marllat&Gordon

 

 

 

1-activitiy event

2-rational belifs

3-irrational belifs