منبع پایان نامه ارشد درمورد مواد مخدر، مصرف مواد، سوء مصرف مواد

61
30-2-مهارتهای مقابله ای 64
31-2-ارزیابی سبک های مقابله ای 74
32-2-تفاوتهای فردی در سبکهای مقابله ای74
بخش دوم :
33-2- پژوهشهای انجام شده در ایران 76
34-2- پژوهشهای انجام شده در خارج از ایران82
فصل سوم : روش شناسی
1-3-روش پژوهش 88
2-3- جامعه آماری.گروه نمونه و روش نمونه گیری 88
3-3- ابزار گرد آوری اطلاعات89
4-3- روش تجزیه و تحلیل اطلاعات آماری91
فصل چهارم :نتایج پژوهش
1-4- یافته های پژوهش 93
2-4-آزمون فرضیه های پژوهش 105
فصل پنجم : بحث و نتیجه گیری
1-5- تبیین و تفسیر داده ها113
2-5- پیشنهادها و راهکارها 114
3-5-پیشنهادها برای تحقیقات آتی116
4-5- مشکلات و محدودیتهای پژوهش117
منابع و ماخذ 118
ضمایم و پیوست 129

فصل اول

کلیات پژوهش

مقدمه :
بی شک بیماری اعتیاد، یک معضل بزرگ و رویدادی در حال رشد و فزاینده است. در جوامع امروزی کمتر کشور پیدا می شود که با مسئله اعتیاد دست و پنجه نرم نکند. امروزه مساله اعتیاد دیگر مشکلی فردی تلقی نمی شود.شخص معتاد علاوه برزیانهای جسمی و روانی که بر پیکرهء وجودی خود وارد می سازد در سطحی وسیعتر بهداشت روانی و اجتماعی افراد مرتبط با وی یعنی اعضای خانواده اشدوستان و همسالان و همکارانش و در نهایت کل افراد یک جامعه انسانی را نیز به مخاطره می اندازد.
علاوه بر آن مصرف مواد مخدر زیانها و خسارتهایی را از بعد اجتماعی، اقتصادی و سیاسی به کشورها وارد می کند.
استعمال مواد مخدر به عنوان مسئله مهم مورد تحقیق و بررسی بهداشت عمومی در سراسر جهان است؛کهدر معنای لغویش به عنوان نوعی وابستگی جسمی و روانی تعریف میشود اما در معنای پویشی و روانشناختی نوعی اختلال و بیماری به حساب می آید. اگرچه از بارزترین آسیب های روانی و اجتماعی است که پویایی انسانی را به مخاطره انداخته است و امکانات مادی و معنوی یک جامعه را تباه می سازد. بیماری اعتیاد بیماری وسوسه آمیزی است که افراد درگیر با آن به تنهایی برای رهایی از آن و رسیدن به نقطه نسبی از سلامت جسم و روان موفق نخواهند بود.
-1-بیان مسئله:
پدیده سوء مصرف مواد مخدر به عنوان یکی از مهمترین آسیب های اجتماعی بخصوص درمیان نسل جوان توجه بسیاری از متخصصان و مسئولین سیاسی فرهنگیتربیتی و آموزشی در اکثر کشورها را به خود معطوف ساخته است.
در کشور ایران  به دلیل وجود بافت جوان جمعیتی این موضوع پیچیدگی خاص خود را یافته است. لذا شناسایی و تبیین درست آن برای یافتن ‌راه‌حلهای مناسب ضروری به نظر می‌رسد.بر طبق آمار رسمی در ایران نیز شمار مصرف کنندگان مواد مخدر نزدیک به 1/8 تا 3/3 میلیون نفر برآورد شده است که مواد افیونی بیشترین مواد مصرفی را تشکیل می دهند.(مکری.2002)
بررسی ها همچنین نشان می دهند 20/0 تا 90/0 معتادانی که تحت درمان قرار می گیرند دچار عود یا بازگشت به مصرف مجدد مواد می گردند . مروم مطالعات گذشته نشان میدهد اثر بخشی درمانهای نگهدارندهء دارویی بدون مداخله های روانی_اجتماعی به علت اطاعت دارویی پایین و میزان بالای ریزش ضعیف می باشد.(بوالهری.1387)
انسان برای مداوای بیماری ها، تسکین درد و کاهش رنج روان خود هزاران سال است که از مواد مخدر استفاده می کند اما سود مصرف مواد امروزه پا را از مرزهای بهداشتی درمانی فرانهاده و به عنوان یک معضل روانی- اجتماعی تبدیل شده است. افزایش مصرف مواد مخدر طی سدۀ گذشته نگرانی‌های روزافزونی را برای کلیۀ جوامع در پی داشته است. کشور ایرانبه دلیل اینکه در سر راه یکی از مسیرهای اصلی حمل و نقل مواد افیونی قرار دارد و نیز بهدلایل تاریخی-اجتماعی، یکی از قربانیان مواد مخدر در جهان به شمار می‌رود .(حیدریوهمکاران، 1382).
گزارش سازمان ملل در سال 2005 حاکی است ایران بالاترین آمار به دست آمده معتادان به هروئین و تریاک را در جهان دارد. براساس این گزارش در ایران از هر هفده نفر، یک نفر معتاد به مواد مخدر است.این رقم حدود 20/0 جامعۀ ایران است (سپهرمنش، احمدوند، و موسوی، 1387 و نوری مقدم 1388).
آمارهای منتشره از سوی سازمانهای بین المللی، به خصوص سازمان بهداشت جهانی و یا کمیته کنترل مواد مخدر یونسکو، حکایت از افزایش فزاینده این مواد در سطح دنیا دارد؛ تنها تفاوت موجود بین کشورها و در رده های سنی مختلف، الگوی مصرف آنهاست. گسترش این روند باعث نابودی تمامی بنیاد های اخلاقی، اجتماعی و اقتصادی یک جامعه شده و آنرا از درون دچار تباهی و فساد کرده و نهایتا به انحطاط خواهد کشانید.(سازمان بهزیستی.1387)
اعتیاد به انواع مواد مخدر از معضلات مهم در جامعه ایران به شمار می‌رود که مسئولان و خانواده ها را نگران نموده و لازم است که برای رفع آن تدابیر و اندیشه‌های مختلفی داشته و به مرحله اجرا گذاشته شود. آمارهای منتشره از سوی ستاد مبارزه با مواد مخدر نشان می دهد که بیش از 2 میلیون معتاد در کشورمان وجود دارند. این موضوع سبب شده است که کشورمان به عنوان یکی از کشورهایی که
بیشترین تعداد معتاد به مواد مخدر را دارد مطرح گردد. به همین دلیل مدیران در برنامه ریزیهای اجتماعی خود اهمیت زیادی را برای مقوله ترک اعتیاد و درمان مناسب آن قایل هستند.درسالهای اخیر موضوع ترک اعتیاد به عنوان یک موضوع تخصصی و بین رشته ای مطرح می باشد که با توجه به نگرانی هایی که در زمینه گرایش جوانان به اعتیاد در سالهای اخیر مطرح شده است لازم است تا روشهای موفق و اثر بخش در زمینه اعتیاد شناسایی گردد. روشهای مختلفی تاکنون در مورد ترک اعتیاد مطرح گردیده است و هر ساله تعداد زیادی از معتادان سعی می کنند تا به روشهای متعدد اعتیاد خود را ترک نمایند. درمان از طریق متادون به عنوان یک روش درمانی نگهدارنده در سالهای اخیر از سوی پزشکان به معتادان پیشنهاد گردیده است و نتایج مطلوبی را به همراه داشته است. معمولا افرادی که برای ترک اعتیاد خود مراجعه می نمایند اگر از حمایتهای اجتماعی بالاتری برخوردار باشند میزان موفقیت بیشتری را در چرخه ترک اعتیاد تجربه می کنند. به اعتقاد دیویدسون (2010) حمایت اجتماعی می تواند زمینه و شرایط مناسب را برای ترک افراد فراهم آورد. معتادان در صورتی که از شبکه اجتماعی حمایتگر مناسبی برخوردار باشند می توانند دشواری مراحل ترک را آسان تر طی نمایند.استانتون (1989)بیان می کند که مناسبترین شیوه برخورد با معتادان برای درمان این است که علاوه برفرد معتاد در پرداختن به مسائل اوبه روند اعتیاد و خانواده او نیز توجه شود و غلاوه براین لازم است که بر الگوهای رفتاری خانواده وی نیز دقت کافی شود.
از طرف دیگر مفهوم قابل بررسی بعدی روش مقابله ای3 اشخاص با یک مشکل یا رویداد است.راهبرد مقابله ای یا شیوه مقابله افراد با شرایط و و موقعیت های مختلف با یکدیگر تفاوت دارد. به نظر لازاروس و فولکمن(1984) مقابله یکسری تغییرات با دوام و تلاشهای رفتاری و شناختی ایجاد شده توسط شخص است که به منظور کنترل و اداره خواسته های بیرونی و دورنی ویژه ایست که بر منابع و توانایی های فرد برتری یافته اند و به وی فشار طاقت فرسایی وارد می سازند. به نظرلازاروس (2004) مقابله دوکارکرد مهم دارد:1-تنظیم هیجانهای ناگوار و درمانده کننده و 2-در پیش گرفتن کنشی برای بهبود و تغییر مسئله ای که باعث ناراحتی شده است.
بر این اساس ما دو نوع مقابله داریم:مقابله معطوف به حل مسئله4 و مقابله هیجان مدار5.
راهبرد مقابله مسئله محور روشهای فعالی است که به صورت عمل کردن یا اندیشیدن در جهت برطرف کردن مشکل ایجاد شده بکار گرفته می شود.
راهبرد مقابله عاطفه محور شیوه هایی است که از طریق آنها افراد به سطح بهینه از تنظیم هیجانی و توانایی برخورد با احساسات شدید و بحرانی دست می یابند.(سارنی2010)
افراد معتاد در روند زندگی، زمانی که با رویدادهای مسئله ساز که نیاز به بررسی و حل کردن اساسی دارند به چه طریقی عمل می کنند. چه تفاوتی هایی در افراد مختلف در نحوه روبرو شدن و مقابله با مشکلات وجود دارد.(ابراهیمی.1385)
به دلیل اهمیت خاص پدیده اعتیاد ونیز باتوجه به عوامل متعددی که می توانند هم به عنوان پیش درآمد ظهور چنین معضلی مطرح شوند وهم به دلیل کاستی هایی تلقی گردند که باعث تداوم در مصرف مواد مخدر یا لغزش وبازگشت دوباره به مصرف گردند در این رساله به بررسی و مقایسه میزان حمایت اجتماعی، راهبرد مقابله ای و سلامت روانی در معتادان گمنام بامعتادان تحت درمان با متادون پرداخته شده است.

مطلب مرتبط :   پایان نامه با کلید واژگانصاحبان سهام، حقوق صاحبان سهام، عدم تقارن اطلاعات

3-1-اهمیت و ضرورت تحقیق:
پدیده اعتیاد مهمترین ناهنجاری اجتماعی کنونی در جهان روبه رشد به شمار می آید.مسئله اعتیاد به مواد مخدر از دورانهای بسیار گذشته در جوامع بشری وجود داشته و در عصر حاضر نیز به موازات پیشرفت های شگرف علی و افزایش چشمگیر و قابل تردید سطح درک، شعور و آگاهی مردم، همچنان عنان گسیخته در حال گسترش است و هر روز افراد بیشتری به دام مهلک خود گرفتار می سازد.
آمارها نشان می دهند که نسبت مقدار مواد مخدر در سطح جهان در سال 2005 نسبت به سال پیش از آن رشدی سرسام آور داشته است. به طوری که مصرف مواد به طور کلی در سطح دنیا حدود 60/0،هروئین 45/0 و کوکائین و حشیش به میزان 75/0 تا 80/0 افزایش را داشته است.(قراباغی.1387)
در مورد عوامل گرایش به اعتیاد به تعداد عوامل مختلفی که در جهت بروز و شیوع آن موثرند صحبت شده است.در این بین از عوامل فردی-خانوادگی خرد تا عوامل اجتماعی،اقتصادی و سیاسی در سطح کلان می توان نام برد.برای تبیین اعتیاد در سطح کلان می توان به عوامل ساختاری و نارسایی در بخشهای اقتصادی،اجتماعی،سیاسی و فرهنگی ازجمله مسئله شکاف طبقاتی،نابرابری و احساس محرومیت نسبی در حوزه اقتصادی و سیاسی جوامع،شکاف بین دولت و ملت،ناکارآمدی مدیران،آشفتگی های اجتماعی و بحران هویت در حوزه اجتماعی و نیز فاصله ارزشها و و هنجارها با عدم انطباق میان میان اهداف و امکانات،تعارض نقشها در حوزه فرهنگی و … توجه می شود.
در سطحی پایینتر که مورد نظر روانشناسان اجتماعی است بر محیط نزدیک و بلافصل افراد افراد، روابط بین فردی افراد، روابط فرد در ارتباط با گروههای اجتماعی (خانواده،همسالان،مدرسه و …) و نقش آنها در فراهم کردن زمینه گرایش مستقیم و غیر مستقیم فرد به سمت اعتیاد اشاره می شود.
گسترش سوء مصرف مواد مخدر (بویژه در بین جوانان)، در کنار صدمات بهداشتی-اجتماعی که مسلما خواهد داشت، با تاثیر مستقیم بر توان آموزشی و ایجاد مانع در زمینه کسب مهارتهای شغلی در اشخاص، اثرات زیان باری را بر روند توسعه انسانی م
ی گذارد.
تلاشهای هماهنگ کشورهای مختلف برای رویارویی با عوارض و پیامدهای سوء مصرف مواد مخدر که در چارچوب توافقات متعدد بین المللی انجام می گیرد، بیانگر عزم جهانی برای کنترل آثار این پدیده، به عنوان مانعی فرا روی سلامت جسمی/روانی و اجتماعی اشخاص دارد.(فرخناک.1387)
سازمان بهداشت جهانی (WHO) مسئله مواد مخدر اعم از تولید،انتقال و توزیع و مصرف را در کنار سه مسئله دیگر جهانی یعنی تولید و انباشت سلاحهای کشتار جمعی، آلودگی محیط زیست و فقر و شکاف طبقاتی، ازجمله مسائل اساسی برشمرده است؛ که حیات بشری را در ابعاد مختلف اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی مورد

دیدگاهتان را بنویسید