منابع تحقیق با موضوع مطالبه خسارت، اصل تناظر

دانلود پایان نامه

شخص خواهان داشته باشد می توان این امر را در اخطاریه، با نوشتن ضمانت اجرای آن تصریح و در این صورت خواهان مکلف به حضور و ادای توضیح است و الا ممکن است ضمانت اجرای مقرر در ماده 95 ق.آ.د.م به وی تحمیل شود. حاضر نشدن خوانده ایی که در اخطاریه حضور شخصی وی تصریح گردیده و همچنین عدم حضور خواهان در غیر مواردی که برای ادای توضیح دعوت می شود. فی نفسه، ضمانت اجرای کیفری یا مدنی ندارد به استثنای مواردی که نصّ خاصّ وجود دارد170 (برای مثال ماده286 ق.آ.د.م) 171.
بند هفتم: پایان جلسه دادرسی
در جلسه دادرسی دادگاه به نوبت اظهارات هر یک از طرفین را می شنوند و در حقیقت تشکیل جلسه دادرسی به اصحاب دعوا اجازه می دهد که نسبت به دعوا یا امری که در دادگاه مورد رسیدگی است به طور شفاهی دفاع نمایند. چون دادخواست و پیوست های آن از پیش به خوانده ابلاغ و بنابراین از ادعاها، ادله و استدلالات خواهان آگاه شده است . معمولاً قسمت قابل توجهی از وقت جلسه به طرح و شنیدن دفاعیات وکیل خوانده اختصاص پیدا می نماید. البته حضور پیدا نکردن وکلای اصحاب دعوا در جلسه دادرسی چنانچه وقت جلسه به طور صحیح ابلاغ شده باشد علی القاعده مانع رسیدگی و تصمیم گیری نیست. استماع اظهارات طرفین تا زمانی ادامه می یابد که وقت جلسه دادرسی به پایان رسد و یا طرفین مطالب مورد نظر خود را مطرح نمایند. رئیس دادگاه باید برای جلوگیری از اطاله دادرسی از ادامه اظهارات هر یک از اصحاب دعوا که بی ارتباط با دعوا و یا تکراری باشد جلوگیری نماید. اما در این امر باید رعایت نهایت احتیاط به عمل آید تا اصل تناظر رعایت شود.172 وقت اختصاص یافته به هر پرونده معمولاً بین 30 تا90 دقیقه ممکن است برای شنیدن تمامی اظهارات طرفین کافی باشد. در این صورت چنانچه تجدیدجلسه ضرورت نداشته باشد. دادگاه ختم دارسی را اعلام و نسبت به صدور رأی قاطع اقدام می کند. اما چنانچه وقت جلسه کافی نباشد و یا به هر علت دیگری تجدیدجلسه لازم باشد دادگاه جلسه دادرسی را به همین علت “تجدید” می نماید. علت تجدید جلسه در این مورد و در سایر موارد دیگری که جلسه تجدید می شود باید در صورت جلسه نوشته تا روز و ساعت جلسه بعدی تعیین و به اصحاب دعوا ابلاغ شود (ماده 104 ق.آ.د.م )

گفتار دوم : استماع طرفین در وقت فوق العاده
اصل بر این است که هر نوع پرونده ایی اعم از مدنی یا کیفری در محاکم مطرح شود طبق روال عادی در نوبت رسیدگی قرار گیرد مگر اینکه قانون گذار رسیدگی فوری- فوق العاده یا خارج از نوبت نسبت به پرونده ایی را مقرر نموده باشد. نوبت معمولی برای پرونده ها به معنای کم ارزش بودن دعوای مطروحه در هر پرونده نیست. محاکم همواره در مورد تعیین اوقات رسیدگی و نحوه رسیدگی به پرونده ها و طولانی شدن زمان دادرسی مورد بازخواست است این بازخواست به لحاظ رعایت حقوق افرادی است که در پرونده ها حضور دارند. از طرف دیگر طرفین پرونده نیز در صورت اتخاذ روش هایی که منجر به اطاله دادرسی شود با ضمانت اجراهای قانونی مواجه می گردند. درکنار نوبت های عادی و معمولی مواردی وجوددارد که بر حسب قانون مقرر گردیده رسیدگی آنها به طریق فوق العاده یا بدون تشریفات آیین دادرسی مدنی صورت گیرد. از کلمه فوق العاده از این جهت استفاده می شود که از نحوه تعیین وقت در این پرونده ها به صورت فوق العاده است در برابر اصل نوبتهای عادی و معمولی . به عبارت دیگر چنانچه در مورد پرونده ایی بر اساس اصل کلی وقت و نوبت رسیدگی عادی تعیین شود و پرونده دیگر در وقت رسیدگی فوق العاده قرار گیرد طبیعی است دادن وقت فوق العاده به پرونده اخیر استثنایی است در برابر اصل نوبت معمولی و نوبتی سایر پرونده ها و به همین جهت است که رسیدگی فوق العاده و بدون تشریفات دادرسی را باید از جمله رسیدگی های استثنایی نامید.173 همان طور که قانون گذار، مقررات و دستگاه های نظارتی در برابر نوبتهای معمولی و عادی آن همه تأکید و حساسیت دارند. نسبت به رسیدگی های استثنایی و دادرسی های خارج از نوبت به طریق اولی توجه و عطف نظر دارند. این توجه در قوانین به صورت تکلیف برای قاضی و دادگاه در مورد رسیدگی های استثنایی بدون تشریفات ظاهر شده است.174
یکی از روش های اجرای اصل تناظر استماع طرفین در وقت فوق العاده است. یعنی اگر بنا به ضرورت در پرونده ایی رسیدگی باید به طرفین فوق العاده انجام شود دادگاه باید مطابق قانون ومواد مصرحه به صورت فوق العاده به موضوع رسیدگی نماید. و سرپیچی از این امر تخلف انتظامی محسوب می شود.
بند اول : وقت فوق العاده
جلسه فوق العاده یا وقت فوق العاده در مواردی به کار رفته است که دادگاه خارج از اوقاتی که در دفتر مخصوص،چه به صورت عادی یا خارج از نوبت تعیین می شود علی الاصول بدون حضور طرفین نسبت به پرونده رسیدگی و اقدام به صدور رأی می نماید. و نظر دیگر اینکه در عرف محاکم وقت فوق العاده به جلساتی اطلاق می شود که بدون تعیین وقت قبلی به موضوع رسیدگی می کنند. مانند رسیدگی به درخواست مطالبه خسارت ناشی از اجرای قرار تامین خواسته.175 تفاوت اساسی بین وقت عادی و خارج از نوبت از یک سو و وقت فوق العاده از سوی دیگر این است که وقت فوق العاده خارج از اوقاتی است که از پیش تعیین شده است و حضور و دعوت قبلی اصحاب دعوا ضروری نمی باشد و در عین حال، همواره برای صدور رأی قاطع، پرونده تحت نظر قرار می گیرد.
بند دوم : موارد رسیدگی در وقت فوق العاده در آیین دادرسی مدنی
1- یکی از مواردی که رسیدگی در آن در وقت فوق العاده است ماده120 ق.آ.د.
م می باشد . این ماده مقرر می دارد ” در صورتی که قرار تأمین اجرا گردد و خواهان به موجب رأی قطعی محکوم به بطلان دعوا شود و یا حقی برای او به اثبات نرسد، خوانده حق دارد ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ حکم قطعی، خسارتی را که از قرار تأمین به او وارد شده است با تسلیم دلائل به دادگاه صادر کننده قرار مطالبه کند. مطالبه خسارت در این مورد بدون رعایت تشریفات آیین دادرسی مدنی و پرداخت هزینه دادرسی صورت می گیرد. مفاد تقاضا به طرف ابلاغ می شود تا چنانچه دفاعی داشته باشد ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ با دلایل آن را عنوان نماید. دادگاه در وقت فوق العاده به دلایل طرفین رسیدگی و رأی مقتضی صادر می نماید، این رأی قطعی است… ”
رسیدگی به موضوع ماده فوق در وقت فوق العاده انجام می شود و ابلاغ مفاد درخواست خوانده به خواهان مستلزم تعیین وقت رسیدگی نیست . بلکه دادگاه می تواند با ثبت درخواست خوانده و صدور دستور تعیین وقت نظارت مراتب را به خواهان که در واقع محکوم علیه حکم قطعی است ابلاغ تا ظرف مدت معین پاسخ دهد . وقت فوق العاده که در ماده 120 ق.آ.دم به آن اشاره شده حاکی است که دادگاه نباید مانند رسیدگی های معمولی وقت و نوبت عادی تعیین کند. و ضرورت دارد در وقت فوق العاده به ادعای خوانده رسیدگی کند. به طور کلی وقت فوق العاده را می توان اولین وقتی دانست که بعد از رسیدگی به پرونده های نوبتی برای دادگاه حاصل و امکان رسیدگی را فراهم می سازد. در دفتر اوقات محاکم جدولی وجود دارد که در هر روز قسمتی از جدول به عنوان کارهای فوق العاده مشخص شده است. محاکم روزانه به تعدادی پرونده علاوه بر پرونده های که دارای نوبت رسیدگی یا احتیاطی هستند رسیدگی می نماید. این رسیدگی، رسیدگی در وقت
فوق العاده می باشد.176
در این مورد رسیدگی دادگاه به دلائل طرفین منوط به تعیین وقت و رسیدگی با حضور طرفین نیست مگر اینکه نیاز به اخذ توضیح باشد.
2- از دیگر مواردی که دادگاه در وقت فوق العاده به موضوع رسیدگی می کند موضوع ماده 107 ق.آ.د.م است . زمانی که خواهان دادخواست خود را مسترد داشته یا دعوای خود را استرداد نموده که در این صورت دادگاه به ترتیب قرار ابطال دادخواست و قرار رد دعوا صادر می نماید.
3- سومین مورد زمانی است که طرفین موضوع مختلف فیه را به سازش خاتمه داده باشند و در خواست تنظیم گزارش اصلاحی نمایند. مطابق ماده 178 ق.آ.د.م “در هر مرحله از دادرسی مدنی طرفین می توانند دعوای خود را به طریق سازش خاتمه دهند” و همچنین تبصره ماده 193 مقرر می دارد “درخواست سازش با پرداخت هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی و بدون تشریفات مطرح و مورد بررسی قرار خواهد گرفت. در موارد فوق نیز دادگاه در وقت فوق العاده به موضوع رسیدگی می نماید.
4- یکی دیگر از مواردی که دادگاه در وقت فوق العاده به موضوع رسیدگی می نماید فوت یکی از اصحاب دعوا در جریان رسیدگی است که موضوع ماده 105 ق.آ.د.م می باشد. که دادگاه رسیدگی را به طور موقت متوقف می نماید و مراتب را به طرف دیگر اعلام می دارد.
5- از دیگر مواردی که دادگاه در وقت فوق العاده به موضوع رسیدگی کند ماده 115 ق.آ.د.م است که مقرر می دارد ” در صورتی که درخواست تأمین شده باشد مدیر دفتر مکلف است پرونده را فوری به نظر دادگاه برساند، دادگاه بدون اخطار به طرف به دلائل درخواست کننده رسیدگی نموده، قرار تأمین صادر یا آن را ردمی نماید.” اگر درخواست تأمین خواسته مستند به سند رسمی باشد دادگاه در وقت فوق العاده پرونده را تحت نظر می گیرد. اصول اسناد را ملاحظه می کند و قرار تأمین خواسته را صادر می نماید.177
6- از موارد دیگر که دادگاه در وقت فوق العاده به موضوع رسیدگی می کند می توان در اجرای قرار تحقیق محلی و معاینه محل و اجرای قرار کارشناسی نام برد که دادگاه در صورتی که پرونده آماده صدور رأی باشد، در وقت فوق العاده اقدام می نماید.178
بند سوم : موارد رسیدگی در وقت فوق العاده در قانون اجرای احکام مدنی
دقیق ترین معیار جلسه خارج از نوبت و وقت فوق العاده و نیز وجه تمایز آنها در ماده 29ق.ا.ا.م دیده می شود که مقرر می دارد”در صورت حدوث اختلاف در مفاد حکم هر یک از طرفین می توانند رفع اختلاف را از دادگاه بخواهد. دادگاه در وقت فوق العاده رسیدگی و رفع اختلاف می کند و در صورتی که محتاج رسیدگی بیشتری باشد رونوشت درخواست را به طرف مقابل ابلاغ نموده طرفین را در جلسه خارج از نوبت برای رسیدگی دعوت می کند ولی عدم حضور آنها باعث تأخیر رسیدگی نخواهد شد”
منظور از دادگاه در ماده 29 دادگاهی است که حکم مورد اختلاف را صادر نموده است. ماده 29 در خصوص مواردی است که اختلاف در مفاد یک حکم باشد نه این که مفاد حکم با حکم قطعی دیگر در اختلاف و تضاد باشد، که در صورت اخیر مورد از موارد اعاده دادرسی است. در صورتی که رفع اختلاف در مفاد حکم مستلزم استماع اظهارات طرفین باشد دادگاه وقت رسیدگی خارج از نوبت تعیین و طرفین را دعوت خواهد کرد و در صورتی که بدون استماع اظهارات طرفین اتخاذ تصمیم ممکن باشد دادگاه در وقت فوق العاده از مفاد حکم رفع اختلاف خواهدکرد.179
تفاوت رسیدگی فوق العاده با رسیدگی خارج از نوبت در این است که رسیدگی خارج از نوبت نوعی رسیدگی ناشی از دادن وقت نزدیک به پرونده است و رسیدگی فوق العاده وقتی است که پس از رسیدگی به پرونده های نوبتی دادگاه حاصل می شود.
یکی دیگر از مواد ق.ا.ا.م که به رسیدگی در وقت فوق العاده اشاره دارد ماده 142ق.ا.ا.م است که مقرر می دارد : “شکایت راجع به تنظیم صورت ملک و ارزیابی آن و تخلف از مقر
رات مزایده و سایر اقدامات دادورز(ماموراجرا) ظرف یک هفته از تاریخ وقوع به دادگاهی که دادورز (مامور اجرا) در آنجا مأموریت دارد داده می شود دادگاه در وقت فوق العاده به موضوع شکایت رسیدگی و در صورتی که شکایت را وارد و مؤثر دانست اقدامی را که برخلاف مقررات شده است ابطال و دستور مقتضی صادر خواهد نمود. قبل از اینکه دادگاه در موضوع شکایت اظهارنظر نماید سند انتقال داده نمی شود”
شکایت موضوع ماده 142 ق.ا.ا.م از هر شخص ذینفع قابل پذیرش است و نمی توان حق شکایت را به محکوم له و محکوم علیه منحصر نمود. بنابراین ملاک پذیرش شکایت برای رسیدگی ذینفع بودن شخص است اعم از اینکه محکوم له یا محکوم علیه، یا شخص ثالث اعم از حافظ و ارزیاب و … باشد. در مورد رسیدگی دادگاه به این شکایت نیز باید گفت رسیدگی در وقت فوق العاده خواهد بود. وقت فوق العاده نیز همان طور که گفته شد وقتی است که دادگاه بنا به تکلیف قانونی و یا به

پاسخی بگذارید