منابع پایان نامه ارشد درمورد مسؤولیت مدنی پزشک

دانلود پایان نامه

اندرکاران حرفه ی پزشکی ازگذشته های بسیار دور مطرح بوده و پیشینه ای کهن دارد. از بدوتشکیل تمدنهای بشری و مطرح شدن پزشکان به عنوان یکی ازطبقات جامعه، قانون گذاران مقرراتی را برای ساماندهی و تنظیم ونظارت بر فعالیت پزشکان تدوین کرده اند.در ادامه به بررسی مختصر تاریخچه مسئولیت پزشک خواهیم پرداخت.
1-1- تمدنهای ابتدایی
در تمدنهای ابتدایی که جوامع بشری بصورت قبیله ای بود، مردان روحانی قبیله با احاطه بر شناخت گیاهان دارویی، طبابت نیز می کردند؛ یعنی علاوه بر منصب قضاوت، به امور پزشکی نیز می پرداختند. کلمه طبیب که معنای آن جادوگر یا افسونگر است، از زمانهای قدیم مصطلح شده و به اینگونه روحانیون پزشک اطلاق می شد. در آن زمان، چون روحانیون، این فکر را که بیماریها، ناشی از خشم خدایان هستند، گسترش داده بودند، مسؤولیتی متوجه آنها نبوده است. بعدها که تمدن پیشرفت کرد و طبابت از روحانیت جدا شد، به تدریج برای پزشکان مسؤولیت قائل شدند. البته در آغاز به دلیل آنکه مسؤولیت مدنی و مسؤولیت کیفری از هم جدا نبودند، جبران خسارت مفهومی نداشت. مجازات نیز به جهت تسکین آلامی بود که به یک الهه وارد می آمد. بعدها، با توجه به گسترش اندیشه فردگرایی، مسؤولیت کیفری از مسؤولیت مدنی جدا شد و در نتیجه مسؤولیت پزشکی نخستین تحولات خویش را تجربه نمود.(گودرزی،1377،54و نجم آبادی،1371، 10)
1-2- بابل، یونان و روم باستان
در بابل باستان، حمورایی، مجموعه قوانینی وضع نمود که به موجب آن در صورتی که پزشکان در اثر عدم آگاهی از اصول مسلم دانش پزشکی و خطاء در معالجه، موجب بروز ضرر و زیان به بیماران می شدند، مسؤولیت داشتند. در بخش پزشکی این قانون، میزان دستمزد و اجرت پزشکان مشخص شده بود و بیماران می دانستند بابت هر درمان، معالجه یا جراحی چه میزان دستمزد باید پرداخت کنند. این دستمزد با تمکن بیمار تناسب داشت. براساس آن قانون، اگر پزشک باعث مرگ برده ای می شد، باید در ازای آن برد های می داد و اگر درمان او به مرگ فرد آزادی منجر م یشد، دست پزشک قطع می گشت و حتی اگر فرزند کسی در اثر درمان پزشک می مرد، پسرپزشک قصاص می گردید و به قتل می رسید . در یونان باستان در صورتی که پزشک به علت خطاء در معالجه موجب مرگ بیمار می شد، مستوجب مرگ بود. در ماجرای هفستیون، اسکندر مقدونی، دستور اعدام پزشک معالج او را به علت عدم شفای نامبرده، صادر نمود. رومیان باستان نیز که وارث علوم، فنون و طب یونانی و ایرانی بودند، جهل و خطای پزشکی را موجب مسؤولیت می دانستند و در صورتی که یک پزشک در معالجاتش، از اصول و ضوابط مسلم پزشکی تخطی می کرد، او را به جبران خسارات وارده به متضرر ملزم می نمودند.(سیریل،مترجم فرقانی،1371،21)
1-3- ایران باستان
فتح بابل توسط کوروش کبیر در سال ۵۰۵ قبل از میلاد، موجب آشنایی ایرانیان با دستاوردهای پزشکی چند صد ساله بابل شد. افزون بر این، در دوران پادشاهی هخامنشیان، ارتباط فرهنگی میان ایران و یونان وجود داشت و حتی عده ای از پزشکان یونانی در کنار اطبای ایرانی، در دربار پادشاهان ایران، به طبابت اشتغال داشتند.(نجم آبادی،1371، 33) در دوران ساسانیان پزشکان دارای اعتبار خاصی بودند. در این دوره پزشکان به چهار دسته تقسیم می شدند که عبارت از دارو پزشکان و تن پزشکان ، کرتوپزشکان (جراحان) ، داتپزشک (پزشک قانونی) و مهتر پزشکان (روانپزشکان) بودند. آنان در دانشگاه مجهز جندی شاهپور و بیمارستان آن به تحصیل پرداخته بودند. دروس پزشکی در دانشگاه جندی شاهپور، مخلوطی از طب ایران، هند و یونان بود. در آنجا روشهای جدید داروشناسی توسعه یافت؛ بدین معنی که اطبای جندی شاهپور روشهای علمی دیگر ملتها را اخذ و با معلومات و نظرات و اکتشافات خود، آن را تکمیل کردند و روشی اتخاذ کردند که ایرانی بود. از همین دانشگاه افرادی چون برزویه طبیب، بزرگمهر و نیز خرداد برزین فارغ التحصیل شدند که سرآمد پزشکان آن دوران بودند. برای نمونه در بیماری سخت دختر ملکه چین که پزشکان چینی از درمان آن عاجز ماندند، خرداد برزین، پزشک مشهور عصر خسروپرویز، به چین رفت و بیماری او را درمان نمود. با توجه به مراتب فوق اهمیت علم پزشکی در ایران باستان مشخص می گردد. افزون بر این، پزشکان برای بیماریها، ماهیت مادی قائل بودند و در قبال بیماران، خود را مسؤول می شناختند. بنابراین مسئولیت پزشکی نخستین بار در ایران باستان مطرح شد و پزشکان افزون بر مسؤولیت اخلاقی و کیفری که در «وندیداد» پیش بینی شده بود، دارای مسؤولیت مدنی نیز بوده اند.(کراچیان ثانی و سلطانی،1390،ش2)
1-4- دوران اسلامی
با توجهی که دانشمندان بزرگ اسلامی به این دانش داشتند، شعبه ها و فروع زیادی در آن پیدا شد. این شعب، به موضوعات آن علم مربوط می شد که گاهی به کیفیت درمان و گاهی به حالتهای مختلف انسانها هنگام معالجه می پرداخت؛ مانند تدبیر الاصحاء(تندرستی اشخاص)، تدبیر الحبالی(سلامتی زنان آبستن جهت سالم نگاه داشتن جنین)، تدبیر المولودین(پزشکی نوزادان)، تدبیر الصبیان(پزشکی کودکان)، تدبیر المشایخ(پزشکی سالخوردگان). رشد و اعتلای پزشکی اسلامی بیش از هر چیز مرهون تلاشهای پزشکان برجسته ایرانی مانند ذکریای رازی، ابوعلی سینا و … بود. ذکریای رازی، پزشک مسؤول بیمارستان ری بود. هر بیماری که به بیمارستان مراجعه می کرد، ابتدا توسط شاگردان او معاینه می شد و اگر مسأله برای آنان، بسیار پیچیده و غامض بود، به شاگردان بلافصل استاد و در نهایت به خود او ارجاع می شد. ذکریای رازی، بعدها پزشک مسؤول بیمارستان بزرگ بغداد شد. تصدی مسؤولیتهای فوق، در حقیقت پذیرش مسؤولیت دوگانه بود. زیرا که در فقه اسلامی، پزشکان به موجب روایاتی که از پیامبر و ائمه(ع) وارد شده بود، مسؤول بودند و افزون بر این، با قبول مسؤولیت بیمارستان، می بایست پاسخگوی اقدامات خدمه و کارکنان خود نیز می بودند.(آل شیخ مبارک،مترجم عباسی،1388، 34) بحث مسؤولیت مدنی پزشکی در فقه اسلامی، بسیار مورد توجه قرار گرفته است و ما در جای خود دیدگاههای مختلفی را که در مورد مسؤولیت مدنی پزشکی وجود دارد، بررسی خواهیم کرد.
گفتار سوم-انواع مسئولیت پزشک
1- مسؤولیت اخلاقی
اخلاق پزشکی، اصول و قواعد اخلاقی است که یک پزشک باید آن را رعایت کند. اهمیت آداب و اصول اخلاقی لازم الرعایه برای پزشک، از لحاظ شدت و ضعف بستگی به اثری دارد که به روان بیمار وارد می کند. مهمترین آداب پزشکی، راستگویی و برخورد ملاطفت آمیز با بیمار است.پزشک در صورتی که مصلحت بیمار اقتضاء کند، باید او را از نوع بیماری اش آگاه کند.( یزدانیان، ۱۳۷۹، ۳) مسؤولیت اخلاقی پزشکی و مسؤولیت مدنی پزشکی، رابطه عموم و خصوص من وجه دارند. از این رو، در پاره‎ ای موارد، پزشک، علاوه بر مسؤولیت اخلاقی، ملزم به جبران خسارت بیمار نیز می باشد. همچنین مسؤولیت اخلاقی، گاهی با مسؤولیت کیفری تداخل پیدا می کند که نمونه آن، افشای اسرار پزشکی است که در قوانین برخی کشورها از جمله ایران جرم تلقی شده، مستوجب مجازات است. پزشک از نظر اخلاقی نیز وظایفی دارد: پاکدامنی وپرهیز کاری ورعایت عفت وتحمیل نکردن مخارج غیر ضروری بر بیمار وخودداری از ایجاد هراس دربیمار از راه نشان دادن وخامت بیماری به منظور استفاده مادی (مواد۱ تا ۷ آئین نامه انتظامی پزشکی ، مصوب ۱۳۴۸) نیز پزشک مکلف به حفظ اسرار بیماران خود است. به این وظیفه هم درآئین نامه انتظامی پزشکانماده ۴ وهم قانون مجازات اسلامی اشاره شده است .
2- مسؤولیت حقوقی

مسؤولیت قانونی به سه دسته مسؤولیت انتظامی، مسؤولیت مدنی ،مسؤولیت کیفری تقسیم می شود که در ذیل مختصراً به توضیح هر کدام پرداخته شده است.

2-1-مسؤولیت انتظامی یا شغلی
اگر مسؤولیت در حرفه ای خاص مورد ، نظر باشد، در این صورت چنانچه فردی از اعضای آن صنف، مرتکب اعمالی بر خلاف اخلاق، عرف یا مقررات آن حرفه گردد ، با او برخورد می شود . به همین ترتیب در حرفه پزشکی مجموعه قواعد و مقرراتی وجود دارد که رعایت آنها از طرف پزشکان لازم است و در صورت تخلف سبب مسؤولیت انتظامی او می شود ، که در این صورت بر حسب نوع تخلف ، به مجازات های انتظامی محکوم می گردد . برای مثال اگر پزشکی مرتکب فعل یا ترک فعلی شود که در آیین نامه انتظامی رسیدگی به تخلفات حرفه پزشکی، ممنوع باشد، به مجازات انتظامی مربوطه محکوم خواهد شد .( عباسی، ۱۳۸۸، ۴۴) این نوع مسئولیت را که ناشی از تقصیر انضباطی می‏باشد، به طور کلی تقصیرات اداری یا تخلفات انتظامی یا مسئولیت حرفه ‏ای می‏گویند. به عبارت دیگر، نقض مقرارت صنفی به وسیله یک فرد از افراد آن صنف، تخلف انتظامی محسوب می شود. (جعفری لنگرودی، ۱۳۷۵ ، ۱۴۳)
2-2- مسؤولیت کیفری
در امور کیفری، اصولاً قانون گذار، اوامر و نواهی خود را که تخلف از آنها جرم است و کیفر به همراه خواهد داشت را به طور حصری برمی شمارد. این مهم که به « قاعده قبح عقاب بلابیان » و معروف است در اصل ۲ قانون اساسی و در ماده۲ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۰ هم چنین در اصلاحات ۱۳۹۲درج شده است . (گلدوزیان، ۱۳۸۷، صص۱۴-۱۹) هنگامی پزشک از لحاظ کیفری مسؤول است که عمل ارتکابی او، توأم با سوءنیت باشد و قانون نیز آن را مستوجب مجازات بداند. پرداختن به بحث مسؤولیت کیفری پزشک از حوصله این پایان نامه خارج است . لکن قصور و سهل انگاری پزشک ، اسقاط جنین به صورت غیرمجاز یا فراهم نمودن وسایل آن توسط پزشک ، یا افشای اسرار بیمار ، از جمله مهم ترین عناوین مجرمانه پزشکان محسوب می شود. مسؤولیت مدنی و کیفری با وجود تشابهات جزئی، از نظر هدف، منبع، قلمرو و آیین دادرسی و رسیدگی از یکدیگر متمایز هستند. (نجاتی، ۱۳۸۹، ۴۸-۴۹)
2-3-مسئولیت مدنی پزشک
پزشک در صورتی دارای مسئولیت مدنی خواهد بود که در ﻧﺘﻴﺠﻪ اﻋﻤﺎل ﭘﺰﺷﻜﻲ زﻳﺎﻧﻲ ﻣﺘﻮﺟﻪ اﺷﺨﺎص ﺣﻘﻴﻘﻲ ﮔﺮدد . به عبارت دیگر مرتکب جرم مدنی شود و جرم مدنی با توجه به ماده ۱ قانون مسئولیت مدنی شامل عملی است  که موجب ورود ضرر و زیان و یا خسارت به دیگری شده و عامل آن ملزم به جبران ضرر و زیان و یا رفع خسارت است .
فصل دوم :
ماهیت مسئولیت مدنی پزشک
‍‍‍‍‍‌
مسؤولیت پزشک در برابر خسارتهای پدید آمده به لحاظ فقهی و حقوقی بسیار مهم و حیاتی است که از یک سو به حقوق بیماران و از سوی دیگر به مخاطره انداختن حرفه پزشکی مربوط می شود. اگر مسؤولیت پزشکی مبتنی بر «نظریه قهری» باشد،اثبات تقصیر برعهده بیمار یا مدّعی خسارت است و در صورتی که مبتنی بر «نظریه قراردادی» باشد،بسته به اینکه تعهد پزشک،تعهد به «نتیجه» یا به «وسیله» باشد،موضوع متفاوت خواهد بود. بررسی ماهیت قرارداد معالجه،در تشخیص مسؤولیت یا عدم مسؤولیت پزشکی،در حالتی که میان پزشک و بیمار،رابطه قراردادی وجود ندارد، اهمیت فراوانی دارد. که دیدگاههای مختلفی در مورد ماهیت قرارداد معالجه وجود دارد. برای اینکه ببینیم پزشک در چه صورت دارای مسئولیت است نخست باید با ماهیت مسئولیت پزشکان در نظام حقوقی ایران آشناشویم.لذا در این فصل در سه بخش به بیان ماهیت مسئولیت مدنی پزشک و ذکر دیدگاههای مختلف در این زمینه و ماهیت تعهدات پزشک و نوع قرارداد درمان و خصوصیات و ویژگی های آن و در ضمن اثر قراردادهای خصوصی برمسئولیت قراردادی پزشک خواهیم پرداخت.
بخش اول- مسئولیت قهری و قراردادی

مطلب مرتبط :   عقد قرض

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوندبرای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  40y.ir  مراجعه نمایید.

رشته حقوق همه گرایش ها : عمومی ، جزا و جرم شناسی ، بین الملل،خصوصی…

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

رابطه میان پزشک و بیمار رابطه ای حقوقی است که بر این اساس پزشک مکلف است در قبال معالجه بیمار از تمام توانایی و قابلیت های خویش بهره بگیرد . اما در این میان، همواره مقصود مورد نظر طرفین محقق نمی گردد و مشکلاتی بروز می نماید. گاه پزشک آنگونه که شایسته است در انجام تکلیف خویش، عمل ننموده؛ گاه به صورت اتفاقی یا در اثر

پاسخی بگذارید